Άρθρο της Καθηγήτριας Ιατρικού Δικαίου Νομικής Σχολής ΑΠΘ, Κατερίνας Φουντεδάκη στην Καθημερινή
“Νοσοκομεία: Στο σκοτάδι για τα ιατρικά λάθη – Δεν τηρούνται στατιστικά, ούτε υπάρχει επίσημη βάση δεδομένων – Το «τυφλό» σύστημα για τα ιατρικά λάθη στα νοσοκομεία”
Η Κατερίνα Φουντεδάκη, καθηγήτρια Αστικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ, διευθύντρια του Εργαστηρίου Μελέτης του Ιατρικού Δικαίου και Βιοηθικής, μελετά το ιατρικό δίκαιο και την αστική ιατρική ευθύνη από τη δεκαετία του ’90. «Η τότε κυρίαρχη αντίληψη ήταν ότι ο γιατρός δεν κάνει λάθη. Υπήρχε η έννοια της ιατρικής αυθεντίας. Στις ελάχιστες περιπτώσεις που μια υπόθεση ιατρικού λάθους έφτανε στη Δικαιοσύνη, αφορούσε μόνο την ποινική δίκη», λέει στην «Κ» η κ. Φουντεδάκη. «Οι αστικές αγωγές για τη διεκδίκηση αποζημιώσεων ξεκίνησαν μετά το 1994, λόγω μιας αλλαγής στη δικονομία που ήταν ευνοϊκή για τα θύματα ιατρικών λαθών και τους συγγενείς τους, και κορυφώθηκαν την επόμενη δεκαετία. Σημαντικό ρόλο σε αυτό έπαιξαν και οι δικηγόροι που κατηύθυναν τους πελάτες τους. Σήμερα στο εξωτερικό τα ιατρικά λάθη αφορούν σχεδόν αποκλειστικά τη διεκδίκηση αστικών αποζημιώσεων», σημειώνει η ίδια. Οι γιατροί στις ιδιωτικές κλινικές έχουν ασφαλιστική κάλυψη για την ιατρική ευθύνη. Δεν συμβαίνει το ίδιο στα δημόσια νοσοκομεία, στα οποία, σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, την αστική ευθύνη έχει το νοσοκομείο. Εφόσον η διοίκηση του νοσηλευτικού ιδρύματος κρίνει ότι υπάρχει δόλος ή βαριά αμέλεια από τον γιατρό, τότε μπορεί να διεκδικήσει μέρος της καταβαλλόμενης αποζημίωσης από εκείνον, όμως αυτό στην πράξη πολύ σπάνια εφαρμόζεται.
«Χρειάζεται χρόνος, χρήμα»
«Η προσφυγή στη Δικαιοσύνη για ιατρικό λάθος απαιτεί χρόνο, χρήματα και ψυχικό κόστος. Τις περισσότερες φορές αυτά είναι δυσανάλογα σε σχέση με το προσδοκώμενο αποτέλεσμα. Επιπλέον, δεν υπάρχει προστάδιο αξιολόγησης των υποθέσεων από κάποια ανεξάρτητη επιτροπή, ούτε βέβαια η νομική κουλτούρα τα ιατρικά λάθη να λύνονται εξωδικαστικά», εξηγεί η κ. Φουντεδάκη.
«Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ορθολογικό σύστημα καταγραφής και διαχείρισης των ιατρικών λαθών», λέει η ίδια. «Δεν τηρούνται στατιστικά στοιχεία – υπάρχουν μεμονωμένες πρωτοβουλίες νοσοκομείων και μια παλαιότερη έρευνα του ΑΠΘ που στηρίζεται μόνο στη δημοσιευμένη νομολογία. Η σημερινή εικόνα στην Ελλάδα είναι αντίστοιχη με της Γαλλίας ή της Γερμανίας το 1970».
Στο Εθνικό Αρχείο Διδακτορικών Διατριβών, η τελευταία σχετική εγγραφή είναι το 2017 («Ιατρικό λάθος, νομική ευθύνη και κοινωνικές συνέπειες στο πλαίσιο της Κοινωνιολογίας του Δικαίου», Ιωάννης Χ. Κατσούλης, Νομική Σχολή ΑΠΘ). Στη διατριβή γίνεται αναφορά στη δραματική μείωση των δαπανών για τη δημόσια υγεία στην Ελλάδα μετά το 2009, στις ελλείψεις σε προσωπικό κι επίσης στο κύμα φυγής στο εξωτερικό επαγγελματιών της υγείας την περίοδο των μνημονίων. «Σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών επιστημόνων περί των οικονομικών της υγείας, η διασπάθιση των κρατικών πόρων –όχι μόνο σε ό,τι αφορά τα ιατρικά λάθη, αλλά σε όλα τα επίπεδα αναποτελεσματικότητας της δημόσιας υγείας– θα μπορούσε να περιοριστεί δραστικά με την εφαρμογή στρατηγικής ανάπτυξης και οργάνωσης του νοσοκομειακού τομέα», σημειώνεται σε άλλο σημείο της διατριβής.
Νομικοί και γιατροί εξηγούν στην «Κ» ότι η καχυποψία των πολιτών σχετικά με την απόδοση ευθυνών στους γιατρούς είναι εν πολλοίς δικαιολογημένη – «ένας γιατρός δύσκολα θα καταθέσει εναντίον συναδέλφου του», είπαν στην «Κ» διαφορετικοί άνθρωποι.
Αναδημοσίευση αποσπάσματος από το άρθρο της Καθημερινής